In dit artikel lees je wat emotieregulatie is en welke rol het voelen, herkennen, verdragen en uiten van emoties daarbij speelt. Het kan je helpen inzicht te krijgen in hoe vaardig je bent in het reguleren van je emoties.
Hoe beter je emotieregulatie, hoe groter de kans op een evenwichtig leven. Emotieregulatie wordt gezien als een vaardigheid. Dat betekent dat je deze kunt ontwikkelen en verbeteren
Voorbeelden van verminderde emotieregulatie
Je leeft je emotie uit in plaats van deze te uiten.
Bijvoorbeeld: je bent boos en gooit met je laptop. In dat geval leef je de emotie uit. Emotieregulatie betekent niet dat je boosheid verdwijnt, maar dat je leert die op een andere manier te uiten.
Ander voorbeeld: Je vermijdt situaties of je pakt je kansen niet, omdat je bang bent dat je het emotioneel niet aankunt.
Of je weet eigenlijk niet goed wat je voelt en duwt gevoelens weg. Soms proberen mensen dat te doen door zich af te leiden of gevoelens te verdoven.
Bij verminderde emotieregulatie lopen emoties vaak sneller op, blijven ze langer aanwezig en nemen ze minder snel af. Bij een gezonde emotieregulatie bereiken emoties meestal een piek, waarna ze geleidelijk weer afnemen.
Wanneer emoties langdurig blijven overheersen of moeilijk afnemen, kan een verminderde emotieregulatie een rol spelen.
Emoties hebben
Als mens word je geboren met emoties. Een eenvoudige manier om emoties te ordenen is aan de hand van de 4 B’s:
Bang – angst, onzekerheid, bezorgdheid.
Boos – frustratie, irritatie, woede.
Blij – vreugde, tevredenheid, enthousiasme.
Bedroefd – verdriet, teleurstelling, gemis.
Emoties worden opgeroepen door intern, je eigen denken, of externe prikkels of situaties.
Emoties zijn een signaal en hebben een belangrijke functie!
Ze vertellen je allereerst wat jouw beleving van de situatie is. Als je snapt wat je voelt, kun je het gedrag daarop aanpassen of woorden aangeven.
Een sterke emotie kan iets zeggen over een behoefte, wens of verwachting. Door eerst te onderzoeken waar die emotie vandaan komt, ontstaat vaak meer inzicht in jezelf. Dat inzicht kan helpen bij hoe je vervolgens handelt.
Daarnaast communiceer je ook met je emoties met anderen. Mensen zien de emotie aan je. Over het algemeen zijn daar best veel mensen goed in. Een emotie is dus niet alleen een signaal aan jezelf, maar ook een vorm van non-verbale communicatie naar anderen.
Artikel gaat verder onder de foto’s.
Ervaren van emotie
Iedereen ervaart emoties anders. De één voelt emoties sneller of intenser dan de ander. Dat heeft onder andere te maken met je temperament: een aangeboren eigenschap die invloed heeft op hoe je emoties beleeft.
Temperament bepaalt niet hoe goed je emoties reguleert, maar het heeft er wel invloed op. Samen met wat je leert tijdens je opvoeding en de ervaringen die je opdoet, vormt het de basis voor je emotieregulatie.
Emotieregulatie
Het hebben van emoties is iets anders dan het reguleren ervan.
Boos zijn en hoe je met die boosheid omgaat, zijn twee verschillende dingen. Hetzelfde geldt voor verdriet, angst of blijdschap. Emotieregulatie gaat niet over welke emoties je hebt, maar over hoe je ermee omgaat.
Hoe je met emoties omgaat, leer je gedurende je leven. Je opvoeding en de ervaringen die je opdoet spelen daarin een belangrijke rol.
Opvoeding, co regulatie
De manier waarop je opgroeit heeft veel invloed op hoe je later met emoties omgaat. Ouders en verzorgers helpen kinderen vaak ongemerkt bij het reguleren van emoties. Ze geven woorden aan gevoelens, bieden troost, stellen grenzen en laten zien hoe zij zelf met emoties omgaan. Dit proces noemen we co-regulatie.
Niet ieder kind groeit op in een omgeving waar het leert omgaan met emoties. Ouders of verzorgers die zelf moeite hebben met emotieregulatie, kunnen dat vaak ook minder goed aan hun kinderen meegeven.
Stel dat een kind opgroeit in een gezin waar emoties weinig ruimte krijgen. Wanneer verdriet, boosheid of angst steeds worden weggewuifd of afgekeurd, leert een kind die gevoelens minder goed herkennen en benoemen. Juist dat herkennen is nodig om er betekenis aan te geven en ze later goed te kunnen reguleren.
Toen mijn moeder plotseling overleed, merkte ik hoe belangrijk het is dat emoties er mogen zijn. Naar mijn kinderen toe heb ik geprobeerd verdriet niet weg te stoppen. We praatten erover en doen dat, twee jaar later, nog steeds. Daarmee wilde ik laten zien dat verdriet pijnlijk mag zijn, zonder dat het je hoeft te overspoelen.
Ervaringen in het leven
Ook gebeurtenissen in het leven kunnen invloed hebben op emotieregulatie. Wanneer iemand een ingrijpende gebeurtenis meemaakt zonder voldoende steun of verwerking, kan dat het vertrouwen aantasten dat emoties te dragen zijn. Daardoor kunnen mensen situaties gaan vermijden uit angst opnieuw overspoeld te raken.
Voelen, verdragen uiten
We hebben nu de volgende punten besproken die van invloed zijn op je vaardigheid van emotieregulatie:
1 Temperament
2. Opvoeding, hoe werd je geholpen.
3. Leergeschiedenis
Bij een goede emotieregulatie ben je vaardig in:
1. Bewust/ ervaren van de emotie
2. Verdragen van de emotie, ook als die vervelend is, kun je hem dragen.
3. Uiten. Belangrijk! Op een gecontroleerde manier.
Aangeboren: minder herkenning van emoties
Ook aangeboren eigenschappen kunnen invloed hebben op hoe iemand emoties herkent en ervaart. Sommige mensen herkennen emoties bij zichzelf of anderen minder gemakkelijk. Dat kan het reguleren van emoties ingewikkelder maken.
Emotieregulatie is een vaardigheid.
Emotieregulatie is een vaardigheid die je kunt ontwikkelen. Alleen al bewuster stilstaan bij wat je voelt, waardoor een emotie ontstaat en hoe je ermee omgaat, kan waardevolle inzichten opleveren.
Soms is zelf oefenen voldoende. Wanneer emoties diep geworteld zijn of steeds terugkeren, kan professionele begeleiding helpen om oude patronen beter te begrijpen en nieuwe manieren van omgaan met emoties te ontwikkelen.
WiseBuddy en emotieregulatie
Ook WiseBuddy kan helpen om stil te staan bij hoe je met emoties omgaat. Door vragen te stellen en samen situaties te onderzoeken, kun je meer inzicht krijgen in wat je voelt, denkt en doet. De antwoorden blijven altijd van jou.
Dit artikel is gebaseerd op inzichten uit de podcast van:
🎧 De Psychiater Praat Podcast met Wieneke Gerrits
Aflevering over emotieregulatie: Luister hier op Spotify
De aflevering geeft een heldere uitleg over emotieregulatie en wordt aangevuld met herkenbare voorbeelden uit de praktijk. Mocht je je verder in het onderwerp willen verdiepen, dan is deze podcast een aanrader.
